2 -ارتباط در سطح عقاید و ارزش ها

 پیامد ارتباط جهان های اجتماعی با یکدیگر عبارتند از :

1 -گسترش و پیشرفت جهان اجتماعی

2 -ایجاد تحوالت هویتی

 ارتباط جهان ها ی اجتماعی با یکدیگر می تواند زمینه گسترش و پیشرفت آنها را فراهم کند اگر :

جهان های اجتماعی در تعامل و داد و ستد با یکدیگر عقاید ، ارزش ها و آرمانهای خود را حفظ کنند و در محدود

نمادهای و هنجار ها و شیوه های زندگی عناصری را از جهان اجتماعی دیگر اخذ کنند در صورت لزوم تغییراتی درآنها

به وجود آورند .

 ارتباط جهان های اجتماعی با یکدیگر می تواند باعث ایجاد تحوالت هویتی شود اگر:

جهان اجتماعی در تعامل با جهان دیگر بر عقاید و ارزش های خود پافشاری نکند و داد و ستد فرهنگی به الیه های عمیق

سرایت کند و به مرور زمان به عقاید و ارزش های خود پشت کنند .

مثال1 : جهان اسالم در نخست رویارویی خود با جهان های اجتماعی دیگر دچار تحوالت هویتی نشد و گسترش

پیدا کرد زیرا :

هویت فرهنگی ) عقاید و ارزش ها ( خود را حفظ کرد و فقط عناصر سازگار با هویت خود را از آنها گرفت و در مواردی آنها

را بازسازی نمود .

مثال 2 : جهان اسالم در مواجه با فرهنگ یونان و روم دچار تحوالت هویتی نشد و پیشرفت کرد زیرا :

1 -اسالم به دلیل اهمیتی که عقالنیت می داد فقط عناصر عقلی این دو فرهنگ را اخذ کرد .

2 -عناصر اساطیری و مشرکانه این دو فرهنگ را اخذ نکرد .

3 -متناسب با هستی شناختی توحیدی خود در دانش آنها دخل و تصرف کرد .

2

 جهان اجتماعی که در مسیر تحوالت هویتی ، ارزش ها و عقاید جهان اجتماعی دیگر را قبول کند به آن

ملحق می شود.

مثال : فرهنگ هایی مانند مصر ، ایران و ... در رویارویی با فرهنگ اسالم دچار تحوالت هویتی شده و به اسالم

ملحق شدند زیرا :

آنها به عقاید و ارزش های خود پشت کردند و عقاید و ارزش های توحیدی اسالم را پذیرفتند .

 ممکن است یک جهان اجتماعی در مواجهه با جهان اجتماعی دیگر با پذیرش بخش هایی از عناصر آن ،

هویت جدیدی به دست آورد و دچار تحوالت هویتی شود بدون اینکه به جهان اجتماعی دیگر ملحق شود .

مثال 1 :جهان غرب طی جنگ های صیلبی و در رویارویی با فرهنگ اسالمی برخی از عناصر فرهنگ اسالمی را پذیرفت و

دچار تحوالت هویتی شد بدون اینکه به جهان اسالم ملحق شود .

 سیر تحوالت هویتی جهان غرب عبارتند از :

1 -جهان غرب طی جنگ های صلیبی و رویارویی با فرهنگ اسالمی با پذیرش برخی عناصر آن بدون اینکه به جهان

اسالم بپیوندد تحوالت هویتی پیدا کرد .

2 -جهان غرب در دوره ای با عبور از عقاید و ارزشهای مسیحیت قرون وسطی به عقاید و ارزش های دنیوی و سکوالر

روی آورد و هویت جدیدی پیدا کرد .

 ممکن است یک جهان اجتماعی در مواجهه با جهان اجتماعی دیگر به خود باختگی فرهنگی گرفتار شود .

 خود باختگی فرهنگی :

اگر افراد یک جهان اجتماعی مبهوت و مقهور جهان اجتماعی دیگر شوند و حالت فعال و خالق خود را انتخاب عناصر فرهنگی

از دست بدهند و به گونه ای تقلیدی عمل نمایند به خود باختگی فرهنگی دچار می شوند .

 پیامد های خود باختگی فرهنگی عبارتند از :

1 -نمی تواند فرهنگ گذشته خود را تداوم بخشد .

2 -نمی تواند فرهنگ خود را گسترش دهد .

3 -نمی تواند فرهنگ خود را رها کند و به جهانی که مبهوت آن شده ملحق شود. )از اینجا رانده و از آنجا مانده میشود(.

 جامعه ای که دچار ازخود باختگی فرهنگی شده نمی تواند فرهنگ خود را تداوم و گسترش دهد و نمی تواند

به فرهنگی که مبهوت آن شده ملحق شود زیرا :

چون به روش تقلیدی عمل می کند و ارتباطش را با فرهنگ و تاریخ خود از دست می دهد .

3

 بسیاری از جوامع غیر غربی در رویایی با جهان غرب دچار خود باختگی فرهنگی شده اند زیرا:

مرعوب قدرت اقتصادی و سیاسی برتر آن ها گشته اند.

 غرب زدگی : به خود باختگی جوامع غیر غربی در برابر جهان غرب ، غرب زدگی می گویند.

از خود بیگانگی فرهنگی چیست ؟

 در زبان فارسی کلمه بیگانه در برابر کلمه خودی به کار می رود.

 از خود بیگانگی : بیگانه شدن انسان از خودش را از خود بیگانگی می گویند.

 از خودبیگانگی فرهنگی : به از خود بیگانگی جهان اجتماعی اطالق می شود .

 انواع معانی از خود بیگانگی فرهنگی عبارتند از :

1 -از خود بیگانگی تاریخی

2 -از خود بیگانگی حقیقی )فطری(

 از خودبیگانگی تاریخی یعنی :

جهان اجتماعی خود باخته در مواجه با فرهنگ دیگر فرهنگ تاریخی و هویت خود را از یاد می برد یعنی واقعیت ها و

آرمان های خود را فراموش می کند .

مانند جوامع غرب زده

 از خود بیگانگی فطری )حقیقی(:

عقاید و ارزش های جهان اجتماعی به گونه ای است که مانع آشنایی اعضای آن با حقیقت انسان و جهان می شود یعنی

واقعیت ها و آرمان هایش مطابق حق نیست .

مانند جهان های سکوالر و اساطیری.

 جهان های اجتماعی که بر اساس فطرت انسان شکل نگرفته اند مانند جهان مشرکانه اساطیری و سکوالر به

از خود بیگانگی فطری دچار می شوند زیرا :

1 -در این نوع جهان اجتماعی ، تصویری که از انسان ارائه می شود سرابی از حقیقت است.

2 -در این نوع جهان اجتماعی انسان از حقیقت خود و هستی دور می ماند.

3 -در این نوع جهان اجتماعی فطرت انسان به آرامش نمی رسد و گرفتار اضطراب و تشویش می شود و سر به اعتراض

و عصیان می زند.

4

 از نظر قرآن انسان زمانی به شناخت حقیقت خود و جهان می رسد که : با نگاه توحیدی به خود و جهان بنگرد .

 جهان اجتماعی توحیدی که براساس فطرت انسان گرفته است دچار از خود بیگانگی فطری نمی گردد زیرا :

1 -در این جهان انسان با حقیقت خود و جهان هستی آشنا می گردد .

2 -در این جهان درهای برکت زمین و آسمان به سوی انسان گشوده می شود .

3 -در این جهان انسان به خود آگاهی می رسد و خود و جهان را آیات و نشانه خداوند می داند که همواره همنشین

خداوند است .

 از نظرقرآن کریم عامل فراموشی انسان از خود عبارت است از : فراموش کردن خداوند .

در سوره حشر آیه 19 می فرماید همچون کسانی نباشید که خداوند را فراموش کردند و سپس خداوند آن ها را از یاد

خودشان برد.

1 -اشکال مختلف روابط جهان های اجتماعی با یکدیگر را بنویسید.

2 -پیامد ارتباط جهان های اجتماعی با یکدیگر را بنویسید .

3 -تعامل جهان های اجتماعی چه زمانی به گسترش و پیشرفت یک جهان اجتماعی منجر می شود ؟

4 -چه زمانی جهان اجتماعی در تعامل با جهان دیگر دچار تحوالت هویتی می گردد؟

5 -چرا اسالم در برخورد با فرهنگ های دیگر دچار تحوالت هویتی نشد؟

6 -چرا اسالم در برخورد با فرهنگ یونان و روم دچار تحوالت هویتی نشد ؟

7 -چرا فرهنگ های دیگرمانند مصر و ایران در مواجهه با فرهنگ اسالم دچار تحوالت هویتی شدند ؟

8 -آیا ممکن است که یک جهان اجتماعی در برخورد با جهان اجتماعی دیگر بدون ملحق شدن به آن دچار تحوالت

هویتی گردد با ذکر شان توضیح دهید .

9 -سیر تحوالت هویتی جهان غرب را بنویسید .) جهان غرب در طول تاریخ خود چند بار دچار تحوالت هویتی شد ؟(

10 -گاهی ممکن است جهان اجتماعی در مواجهه با جهان های دیگر به ......................گرفتار شود .

11 -خود باختگی فرهنگی را تعریف کنید

12 -پیامد های خود باختگی فرهنگی را بنویسید

13 -چرا جهان اجتماعی خود باخته امکان تدارم وگسترش و رها کردن فرهنگ گذشته خود را ندارد ؟

14 -قطع ارتباط فرهنگی و تاریخی جهان اجتماعی خود باخته و تقلیدی عمل کردن آن چه پیامدهایی به دنبال دارد ؟

15 -علت خود باختگی فرهنگی جوامع غیر غربی در رویا رویی با جهان غرب چه بود؟

16 -غرب زدگی را تعریف کنید .

17 -در زبان فارسی ........... در مقابل خودی به کار می رود .

18 -از خودبیگانگی را تعریف کنید .

19 -از خودبیگانگی فرهنگی را تعریف کنید.

20 -انواع از خود بیگانگی فرهنگی را نام ببرید .

21 -منظور از خود بیگانگی تاریخی چیست؟

22 -از خود بیگانگی فطری چه زمانی بوجود می آید ؟

23 -چه نوع جهان های اجتماعی به از خود بیگانگی فطری دچار می شوند؟ چرا ؟

24 -چه نوع جهان های اجتماعی به از خود بیگانگی فرهنگی دچار می شوند ؟ چرا ؟

25 -اگر یک جهان اجتماعی واقعیت ها و آرمان های خود را فراموش کند به کدام نوع از خودبیگانگی فرهنگی دچار می

شود ؟

26 -اگر واقعیت ها و آرمان های یک جهان اجتماعی حق نباشد به کدام نوع از خود بیگانگی فرهنگی دچار می شود ؟

27 -خداوند چه چیز راسبب فراموشی انسان از خود می داند ؟ آیه مربوطه را بنویسید .

28 -انسان چه زمانی می تواند به شناخت صحیح از خود و جهان دست یابد ؟