سوالات جامعه شناسی متوسطه

 چگونگی کسب هویت اجتماعی انتسابی واکتسابی افراد :

افراد دربدو تولد هویت اجتماعی انتسابی خود را به صورت انفعالی درمحیط خانواده و... می پذیرند . سپس باگذر زمان به گونه

ای فعال با محیط اجتماعی برخوردکرده هویت اکتسابی خود را به دست می آورند و متناسب با هویت اجتماعی جدید ازموقعیت

اجتماعی جدیدی برخوردارمی شوند.

 تحرک اجتماعی عبارت است از : جابه جایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر.

 انواع تحرک اجتماعی عبارت است از:

1 -تحرک صعودی

2 -تحرک نزولی

3 -تحرک افقی

 تحرک اجتماعی صعودی عبارت است از: جا به جایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی باالتر.

مثال:

کارمند یک اداره مدیرمی شود.

 تحرک اجتماعی نزولی عبارت است از: جا به جایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی پایین تر.

مثال:

فردی ازمدیریت عزل و به عنوان یک کارمند ساده به کارخود ادامه می دهد.

 تحرک اجتماعی افقی: جابه جایی افراد ازیک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی مشابه.

مثال:

فردی ازیک بخش اداره به بخش دیگرمنتقل می شود.

2

 درهمه کشورها رتبه بندی مشاغل وجود دارد ولی رتبه بندی درکشورهای مختلف یکسان نیست و برخی

مشاغل دربعضی کشورها ازاهمیت بیشتری برخوردارند و بالعکس .

مثال : در برخی کشورها پزشکی از مشاغل دیگر از رتبه باالتری برخوردار است .

 موقعیت اجتماعی افراد صرفا تابع مشاغل آنها نیست و به عواملی زیر نیز بستگی دارد :

1 -علم

2 -دین

3 -تقوا

4 -هنر

5 -احترام

6 -ثروت

7 -شهرت

8 -زیبایی و...

 انواع تحرک اجتماعی )صعودی-نزولی-افقی( می تواندبه دو دسته کلی تقسیم شود :

1 -تحرک اجتماعی درون نسلی

2 -تحرک اجتماعی میان نسلی

 تحرک اجتماعی درون نسلی: تحرک اجتماعی یک فرد درطول زندگی خودش در نظر گرفته میشود.

مثال:

1 -یک کاسب جزمالک یک فروشگاه زنجیره ای می شود.

2 -مربی تیم ملی فوتبال، مربی یک باشگاه دسته دوم می شود.

3 -کارگرخط تولید به قسمت بسته بندی محصوالت منتقل می شود.

 تحرک اجتماعی میان نسلی: تحرک اجتماعی فرد نسبت به والدینش در نظر گرفته می شود .

مثال :

1 -فرزند یک کارگر استاد دانشگاه می شود.

2 -فرزند یک پزشک کارمند ساده یک اداره می شود.

3 -فرزند یک کارمند ، کارمند می شود.

3

فرصت ها و محدودیت های تغییرات هویتی کدامند ؟

 فرصت اجتماعی عبارت است از: امکانی که جامعه برای تحرک اجتماعی صعودی وکسب هویت جدید برای افراد

ایجاد میکند.

 انسداد اجتماعی : مسدود بودن راه تحرک اجتماعی صعودی را انسداد اجتماعی می گویند .

 اعضای جهان اجتماعی نمی توانند هرنوع هویت اجتماعی راکسب کنند زیرا :

درجهان های اجتماعی مختلف فرصت های پیش روی افراد برای تحرک اجتماعی وکسب هویت های جدید متفاوت است و

هرجامعه ای به تناسب عقاید و ارزش هایی که دارد برخی تغییرات هویتی و تحرک های اجتماعی را تشویق وبرخی دیگررا منع

می کنند.

مثال:

 جامعه ایی که براساس ارزش های نژادی شکل گرفته صرفا برای آن نژاد خاص امکان تحرک صعودی را فراهم

می کنند.

 جامعه ای که براساس ارزش های اقتصادی شکل گرفته است تحرک اجتماعی رابرای کسانی ممکن می سازدکه

منابع ثروت رادراختیارداشته باشد.

 درجهان سکوالر)جهانی که براساس ارزش های دنیوی واین جهانی شکل گرفته( تحرک اجتماعی برای کسانی

امکان پذیراست که ارزش های دنیوی رابه رسمیت می شناسند ، دراین جهان به هویت دینی ومعنوی افراداجازه

ظهوروبروزاجتماعی داده نمی شود وامکان رای دادن به قوانین الهی وجود ندارد. برای نمونه دربرخی کشورهای

غربی به دختران محجبه اجازه تحصیل داده نمی شود.

 درجهان دینی ومعنوی هویت هایی که ابعاد الهی انسان رانفی کنند به رسمیت شناخته نمی شوند و به آنها اجازه

رشد داده نمی شود.

 درسال1991 اکثریت مردم الجزایر به حاکمیت اسالمی رای دادند اما کودتای نظامی مانع ازاجرای نتایج

انتخابات شد و رئیس جمهور وقت آمریکا دردفاع از این کودتا گفت مردم الجزایر نیاز به دموکراسی کنترل

شده دارند .

4

 تغییرات هویتی افراد در جامعه به دوشکل انجام می شود :

1 -در چارچوب عقاید و ارزش های و فرهنگ پذیرفته شده جامعه که این نوع تغییرات مورد تشویق و تایید جامعه

قرار می گیرد .

2 -خارج از چارچوب عقاید و ارزش ها و فرهنگ جامعه که این نوع تغییرات به تعارض فرهنگی در جامعه منجر می

شود .

 زمانی تغییرات هویتی افراد با هویت جهان اجتماعی سازگاراست وتوسط جامعه تشویق وتایید می شودکه:

تغییرات هویتی درچارچوب عقاید و ارزش های اساسی جامعه باشد .

مثال:

فردی که درچارچوب عقاید وارزش های جامعه به نوآوری دست می زند و از این طریق موقعیت اجتماعی خود و بخشی از افراد

جامعه را ارتقا می بخشد مورد تایید وتشویق جامعه قرار می گیرد.

 تعارض فرهنگی : اگرتغییرات هویتی افراد خارج ازمرزهای مورد قبول جهان اجتماعی رخ دهد وشیوه هایی اززندگی

راکه با عقاید و ارزش ها درتقابل هستند به دنبال بیاورد تعارض فرهنگی ایجاد می شود .

 پیامد تعارض فرهنگی عبارت است از : اضطراب ها و نگرانی های اجتماعی فراوان در جامعه .

 علل تعارض فرهنگی عبارتند ا ز :

1 -علل درونی: این علل به نوآوری وفعالیت های اعضای جهان اجتماعی مربوط می شود.

2 -علل بیرونی: این علل به دلیل تاثیرپذیری ازجهان های اجتماعی دیگراست.

5

نمونه سواالت

1 -موقعیت اجتماعی راتعریف کنید وبنویسیدچه تاثیری درشناخت افراد دارد؟

2 -ماباشناخت ............ فرد درباره او اطالعاتی به دست می آوریم.

3 -کسب هویت اجتماعی جدید با تغییردرموقعیت اجتماعی افراد همراه ............ .

4 -افراد چگونه هویت انتسابی واکتسابی خود را کسب می کنند؟

5 -تحرک اجتماعی راتعریف کنید؟

6 -انواع تحرک اجتماعی را نام برده برای هریک مثال بزنید؟

7 -در مورد رتبه بندی مشاغل درکشورهای مختلف توضیح دهید؟

8 -موقعیت اجتماعی افراد تابع چه عواملی می باشد؟

9 -تحرک اجتماعی درون نسلی ومیان نسلی را با یکدیگر مقایسه کنید؟

10-برای تحرک درون نسلی ومیان نسلی مثال بزنید؟

11-انسداداجتماعی راتعریف کنید؟

12 -فرصت اجتماعی را تعریف کنید؟

13 -آیا فرصت هایی که افراد یک جامعه برای تحرک اجتماعی وکسب هویت های اجتماعی جدید دارند یکسان

است؟ ) آیا اعضای جهان اجتماعی می توانند هرنوع هویت اجتماعی راکسب نمایند؟(

14 -باز بودن راه تحرک اجتماعی چه مفهمومی دارد؟

15 -هریک ازجهان های اجتماعی زیر برای چه کسانی فرصت تحرک اجتماعی را فراهم می کنند ؟

الف( جامعه نژادپرست ب( جامعه سرمایه داری ج( جهان سکوالر د( جهان دینی ومعنوی

16 -درجهان دینی و معنوی چه هویت هایی برای افراد به رسمیت شناخته نمی شوند؟

17 -تغییرات هویتی افراد به چند شکل انجام می شود ؟

18 -درچه شرایطی تغییرات هویتی افرادوگروهها با هویت جهان اجتماعی آنها سازگاراست؟)چه زمانی تغییرات

هویتی مورد تایید و تشویق جامعه قرار می گیرد؟(

19 -چه زمانی تغییرات هویتی افراد به تعارض فرهنگی منجرمی شود؟)تعارض فرهنگی را تعریف کنید؟(

20 -علل تعارض فرهنگی را نام برده ودرمورد آنها توضیح دهید؟

21 -پیامد تعارض فرهنگی چیست؟

22 -جلوگیری ازتحصیل دختران محجبه دربرخی جوامع غربی بیانگر چیست؟

23 -درچه جوامعی محرومین و فقرا با ا نسداد اجتماعی روبرو هستند؟

24 -تحرک اجتماعی درجوامعی که تبعیض جنسیتی برقوانین وعرف آنها حاکم است چگونه صورت می گیرد بامثال توضیح دهید.